Τα πάντα για την λεύκανση

Η επιθυμία του ανθρώπου για λευκά δόντια υπάρχει εδώ και πολλούς αιώνες. Ακόμη και ο Αριστοτέλης θεωρούσε τα λευκά δόντια στοιχείο υγείας και δύναμης. Στην εποχή μας η υγιής και φωτεινή εμφάνιση των δοντιών έχει αποκτήσει μια ιδιαίτερα υψηλή αξία.
Το χρώμα του δοντιού είναι αποτέλεσμα της διαφορετικής πορείας των ακτίνων του φωτός μέσα στην αδαμαντίνη και στην οδοντίνη, και του διαφορετικού βαθμού  απορρόφησης και αντανάκλασης αυτού, πριν φθάσει στο ανθρώπινο μάτι.
Το χρώμα μπορεί να αλλάξει και από λευκό-κίτρινο  που είναι φυσιολογικά, να μετατραπεί σε κίτρινο, γκρι, καφέ, ακόμη και μαύρο. Για τις αλλαγές αυτές και τη δημιουργία οδοντικής δυσχρωμίας είναι υπεύθυνοι πολλοί παράγοντες, κληρονομικοί, περιβαλλοντικοί, συστεμικοί. Οι παράγοντες αυτοί μπορούν να επηρεάσουν το χρώμα των δοντιών τόσο κατά τη διάπλασή τους, όσο και μετά την ανατολή τους.
Μπορούν να ταξινομηθούν σε ενδογενείς δυσχρωμίες και εξωγενείς δυσχρωμίες.
Οι ενδογενείς δυσχρωμίες μπορεί να οφείλονται είτε σε διαταραχή της δομής ή του πάχους των οδοντικών ιστών, είτε σε ενσωμάτωση χρωστικών τόσο πριν την ανατολή όσο και μετά την ανατολή των δοντιών. Πριν την ανατολή των δοντιών υπεύθυνοι είναι κάποιοι γενετικοί παράγοντες καθώς και η λήψη της μητέρας, κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, ενός αντιβιοτικού φαρμάκου που περιέχει την ουσία Τετρακυκλίνη.

Από λήψη τετρακυκλίνης

Οι εξωγενείς δυσχρωμίες δημιουργούνται μετά την ανατολή των δοντιών. Για τις δυσχρωμίες αυτές, οι υπεύθυνοι παράγοντες είναι η τερηδόνα, τροφές και ποτά που περιέχουν τανίνες, οι οποίες βρίσκονται στα καρότα, στο τσάι, στον καφέ, στο κακάο, στην coca-cola, στο κόκκινο κρασί κ.α, όπου συσσωρεύονται στην επιφάνεια των δοντιών, και χωρίς τη σωστή στοματική υγιεινή, προκαλούν τις δυσχρωμίες. Στην κατηγορία των εξωγενών δυσχρωμιών ανήκει και η επικάθιση νικοτίνης ή υπολειμμάτων πίσσας, τα οποία προέρχονται από το κάπνισμα, στην εξωτερική επιφάνεια των δοντιών προσδίδοντας χρώμα κίτρινο-καφέ. Επίσης, η ανεξέλεγκτη χρήση στοματικών διαλυμάτων χωρίς τη σύσταση και παρακολούθησή του οδοντιάτρου, δίνει στα δόντια χρώμα κίτρινο-καφέ. Κύρια ουσία είναι η σαγκουινάρια και η χλωρεξιδίνη. Φάρμακα, άλατα βαρέων μετάλλων σε εργαζομένους βιομηχανιών μετάλλων, οδοντιατρικά υλικά όπως το αμάλγαμα, η οδοντική πλάκα και τρυγία προκαλούν οδοντικές δυσχρωμίες που το χρώμα τους ποικίλει από κίτρινο, κιτρινόχρυσο, πράσινο-καφέ, έως σκούρο καφέ.
Οι περισσότερες από αυτές τις δυσχρωμίες μπορούν να αντιμετωπιστούν με διάφορες θεραπευτικές τεχνικές όπως η λεύκανση.  
Η λεύκανση είναι μια ελάχιστη επεμβατική επιστημονικά τεκμηριωμένη λύση για τη βελτίωση του χρώματος των ζωντανών δοντιών, καθώς και των ενδοδοντικά θεραπευμένων δοντιών. Η λεύκανση πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από τον οδοντίατρο και πάντα κάτω από τη δική του ευθύνη και επίβλεψη. Τα καταναλωτικά προϊόντα που κυκλοφορούν στο εμπόριο, πρέπει να αποφεύγονται διότι δεν παρέχουν κανένα αποτέλεσμα στην αποκατάσταση των δυσχρωμιών και φυσικά εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία των δοντιών.

Η λεύκανση μπορεί να πραγματοποιηθεί ή στο ιατρείο, ή στο σπίτι με ειδικούς εξατομικευμένους νάρθηκες, ή με συνδυασμό αυτών. Η σύγχρονη οδοντιατρική, μέσα από εκατοντάδες έρευνες, σήμερα, βάση πρωτοκόλλου, θεωρεί πως ιδανικός τρόπος λεύκανσης των δοντιών, είναι ο συνδυασμός λεύκανσης με ειδικές συσκευές στο ιατρείο και με τη χρησιμοποίηση των ναρθήκων στο σπίτι. Πάντα κάτω από την εποπτεία και καθοδήγηση ενός ενημερωμένου οδοντιάτρου για τις εξελίξεις της σύγχρονης οδοντιατρικής επιστήμης.

Η λεύκανση σήμερα θεωρείται μια ασφαλής, συντηρητική και αποτελεσματική τεχνική αντιμετώπισης δυσχρωμικών προβλημάτων των δοντιών.
Παρ' όλα αυτά η ανεξέλεγκτη χρήση τους, η απουσία γνώσης και η αμέλεια, τόσο από πλευράς ασθενούς όσο και από πλευράς οδοντιάτρου, μπορούν να αποβούν καταστροφικές για τους οδοντικούς ιστούς, κάτι που μπορεί να φθάσει μέχρι και τη νέκρωσή τους.
Οι μικρές ευαισθησίες που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της θεραπείας είναι αναμενόμενες και η έντασή τους ποικίλει. Αυτό εξαρτάται από τη συγκέντρωση του λευκαντικού παράγοντα που χρησιμοποιήθηκε, από την κλινική κατάσταση των δοντιών και από τη ψυχοσύνθεση και ιδιοσυγκρασία του ασθενούς.
Συνοψίζοντας, η λεύκανση των δοντιών αποτελεί την πιο ασφαλή και συντηρητική μέθοδο απαλλαγής των οδοντικών δυσχρωμιών. Για να παραμείνει όμως ασφαλές, πρέπει να δίδεται προσοχή στις οδηγίες που θα δοθούν από τον οδοντίατρο και να αποφεύγεται η χρήση των μη ελεγμένων και πολυδιαφημισμένων καταναλωτικών προϊόντων.